โครงการหลวงน่าเที่ยวต้อนรับฤดูหนาว ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มาให้ทุกท่านได้ชมกันเพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงพัฒนาพื้นที่ชนบทให้มีทั้งคุณค่าทางธรรมชาติและวิถีชีวิตของชาวบ้าน ซึ่งโครงการหลวงของพระองค์นั้นมีอยู่เกือบ 40 แห่ง และนี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น
ในช่วงเทศกาลปีใหม่และฤดูหนาว Pakkatuen ขอแนะนำให้ไปชมโครงการหลวงต่างๆในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่กันเลยจ้า รับรองว่าคุณจะต้องประทับใจกลับไปแน่นอนไม่ว่าจะเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร วัฒนธรรม และธรรมชาติ
ม่อนแจ่ม และโครงการหลวงหนองหอย
ม่อนแจ่มเป็นพื้นที่สันเขาในเขตหมู่บ้านม้ง อยู่ภายใต้โครงการหลวงหนองหอย ซึ่งมีสูงจากน้ำทะเลปานกลาง 850-1,460 เมตร อากาศจึงหนาวเย็นตลอดทั้งปี ตัวม่อนแจ่มเป็นพื้นที่สันเขามีแปลงปลูกดอกไม้ฤดูหนาว สามารถเดินเล่นและถ่ายรูปหรือรับประทานอาหารที่มีไว้บริการ
ม่อนแจ่มมีอากาศหนาวเย็นตลอดปี ช่วงหน้าฝนจะมีโอกาสพบเห็นทะเลหมอก ส่วนช่วงหน้าหนาวดอกไม้รอบๆม่อนแจ่มจะบานเต็มที่ และมีสตรอเบอรี่ให้ชมรอบๆ
การเดินทาง มาตามเส้นทางหลวงหมายเลข 107 เชียงใหม่-แม่ริม แล้วเลี้ยวซ้าย กม.ที่ 17ไปตามเส้นทางหลวงหมายเลข 1096 แม่ริม-สะเมิง เลี้ยวขวาที่ทางแยกระหว่างกิโลเมตรที่ 13-14 ขับขึ้นไปอีก 7 กิโลเมตร จะถึงที่ทำการศูนย์โครงการหลวงหนองหอย เมื่อเลยขึ้นไปผ่านชุมชนจะเจอป้ายม่อนแจ่ม ให้ตามทางขึ้นไปก็จะถึง
สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง
สถานีเกษตรหลวงอ่างขางเป็นสถานีวิจัยแห่งแรกของโครงการหลวง จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชที่ว่า “ให้ช่วยเขา ช่วยตัวเอง” มีพระราชประสงค์ให้ชาวไทยภูเขาที่พักอาศัยอยู่ตามดอยต่างๆ ทางภาคเหนือเลิกปลูกฝิ่น และทำไร่เลื่อนลอย อันเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ป่าไม้ และต้นน้ำลำธารของประเทศถูกทำลาย
การเดินทาง เส้นทางที่ 1 จากตัวเมืองเชียงใหม่ ไปตามทางหลวงหมายเลข 107 เชียงใหม่-ฝาง ผ่านอำเภอแม่ริม แม่แตง เชียงดาว ไชยปราการ ถึงกิโลเมตรที่ 137 เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1249 ขึ้นไปอีก 25 กิโลเมตร ถึงดอยอ่างขาง เส้นทางชันและคดเคี้ยว
เส้นทางที่ 2 จากตัวเมืองเชียงใหม่ ไปตามทางหลวงหมายเลข 107 ถึงตำบลเมืองงาย เลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1178 ผ่านบ้านอรุโณทัยไปยังดอยอ่างขาง ระยะเวลาในการเดินทางประมาณ 3 ชั่วโมง
สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์
สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ เป็นอีกหนึ่งสถานีวิจัยของมูลนิธิโครงการหลวง ที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2520 ตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่จะช่วยชาวไทยภูเขาให้ช่วยตัวเองได้ สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์เป็นสถานีวิจัยรวบรวมพันธุ์ไม้ดอกไม้ประดับเมืองหนาว พืชผัก ไม้ผลเมืองหนาว รวมถึงสัตว์น้ำบนพื้นที่สูง รวมทั้งเป็นแหล่งถ่ายทอดความรู้นวัตกรรมใหม่ๆจากงานวิจัยด้านการเกษตรบนพื้นที่สูงไปสู่สังคม
ไม่เพียงเป็นแหล่งส่งเสริมเกษตรกรรมและเป็นแหล่งเรียนรู้เท่านั้น แต่พื้นที่ของสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ที่มีทัศนียภาพที่งดงามจากขุนเขาน้อยใหญ่มากมาย ประกอบกับสภาพอากาศที่หนาวเย็นตลอดทั้งปี ส่งผลให้พื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกพื้นที่ให้เข้ามาเยือน
การเดินทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้เส้นทางสายเชียงใหม่-ฮอด ตามทางหลวงหมายเลข 108 ถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 57 ซึ่งอยู่ก่อนถึงตัวอำเภอจอมทอง ประมาณ 1 กิโลเมตร จะมีทางแยกขวามือเข้าทางหลวงหมายเลข 1009 สายจอมทอง-อินทนนท์ ไปตามเส้นทางสายนี้จนถึงหลักกิโลเมตรที่ 31 มีทางแยกขวามือบ้านขุนกลาง เข้าไปประมาณ 1 กิโลเมตร จะถึงสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ รวมระยะทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ถึงสถานีฯ 91 กิโลเมตร หรือใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง 30 นาที
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน มีที่ราบหุบเขาและเชิงเขา เป็นโครงการที่มีวัตถุประสงค์ที่เพื่อการพัฒนาเกษตรแบบยั่งยืนและเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีในการประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรที่เหมาะสม เพื่อพัฒนาเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง เพื่อพัฒนาและเสริมสร้างจิตสำนึกให้ชุมชนอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
การเดินทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 (สายเชียงใหม่ – แม่ฮ่องสอน) ประมาณ 88 กิโลเมตร ถึงอำเภอฮอดให้เลี้ยวขวาไปตามถนน ฮอด-แม่สะเรียง (ถนนหมายเลข 108) อีก 55 กิโลเมตรจากนั้นเลี้ยวขวาที่แยกบ้านกองลอย มุ่งหน้าไปบ้านแม่โถตามทางหลวงหมายเลข 1270 สายกอง ลอย-แม่โถ (ถนนลูกรัง)ระยะทาง 16 กิโลเมตร
ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ (ขุนวาง)
ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ (ขุนวาง) ที่ตั้งอยู่ที่บ้านขุนวาง ต.แม่วิน อ.แม่วาง ท่ามกลางแวดล้อมของแนวเทือกเขาอินทนนท์ ขุนวาง เป็นอีกหนึ่งสถานที่ใต้พระบารมีของพ่อหลวง ที่นี่ก่อกำเนิดขึ้นภายหลังจากที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินมายังบ้านขุนวางในปี พ.ศ. 2523 แล้วทอดพระเนตรเห็นท้องทุ่งบริเวณนี้มีการปลูกฝิ่นอยู่เป็นจำนวนมาก พระองค์ท่านทรงมีพระราชดำรัสให้กองพืชสวน กรมวิชาการเกษตร ดำเนินการใช้ท้องทุ่งแห่งนี้เป็นสถานที่ทดลองและขยายพันธุ์พืชบนที่สูง เพื่อส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยีแก่เกษตรกรบนที่สูง เพื่อทดแทนการปลูกฝิ่น
สำหรับศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ (ขุนวาง) มีพื้นที่ประมาณ 450 ไร่ ภายในศูนย์ฯ มีแปลงทดลองปลูก แปลงวิจัย แปลงสาธิตไม้ดอกกล้วยไม้ พืชเมืองหนาว ไม้ผล อาทิ เบญจมาศ แมกคาเดเมียนัต กาแฟ ท้อ บ๊วย สาลี่ พลัม ฯลฯ โดยมีการจัดสรรแปลงทดลองต่างๆ เรียงรายเป็นขั้นบันไดไปตามแนวลาดเขา
การเดินทาง เส้นทางแรก จากจังหวัดเชียงใหม่ ผ่านอำเภอสันป่าตอง เข้าสู่เส้นทางหมายเลข 1013 ไปอำเภอแม่วาง ผ่านอำเภอแม่วางไป จะมีทางแยกซ้ายมือให้เลี้ยวซ้าย จากนั้นเส้นทางจะลัดเลาะขึ้นภูเขาไปอีกประมาณ 40 กิโลเมตร ช่วงสุดท้ายของเส้นทางนี้จะเป็นถนนดินแดงประมาณ 5 กิโลเมตร หน้าฝนจำเป็นต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อ เส้นทางนี้รวมระยะทาง 86 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 1.5 ชั่วโมง
เส้นทางที่สอง จากจังหวัดเชียงใหม่ไปอำเภอจอมทองก่อนเข้าตัวอำเภอจอมทอง เลี้ยวขวาเข้าสู่เส้นทางหมายเลข 1009 ขึ้นดอยอินทนนท์ จนถึงกิโลเมตรที่ 31 เลี้ยวขวา เป็นถนนลาดยางไปประมาณ 17 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ตั้งศูนย์วิจัยเกษตรหลวงดอยขุนวาง รวมระยะทาง 115 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง
โครงการหลวงตีนตก
สำหรับโครงการหลวงตีนตก อยู่ในอำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โครงการที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ในการจัดตั้งศูนย์ เพื่อพัฒนาที่ดินเป็นแหล่งเกษตรกรรมและเป็นแหล่งพัฒนาอาชีพให้กับชาวบ้าน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าดิบเขา ทำให้สภาพอากาศค่อนไปทางหนาว อุณหภูมิเฉลี่ย 23 องศาเซลเซียสตลอดปี แต่ถ้าหน้าหนาวแล้วล่ะก็หนาวจับใจ
หากใครเป็นคอกาแฟแล้ว ห้ามพลาดที่จะมาที่โครงการหลวงแห่งนี้เด็ดขาด กาแฟอราบิก้า รสเลิศ ส่งกลิ่นหอมกรุ่นรับไอเย็น สมกับคำกล่าวอ้างที่ว่า กาแฟ “โครงการหลวง” รสดีที่หนึ่ง นอกจากกาแฟที่คัดสรร มาคั่ว และชงให้ชิมกันสดๆแล้ว นักท่องเที่ยวยังสามารถเข้าชมสวนกาแฟที่ปลูกใต้ร่มเงาต้นไม้ในป่าได้เป็นอย่างดี รวมถึงขั้นตอนการเก็บเกี่ยว แปรรูปจนได้เมล็ดกาแฟมีคุณภาพ
โครงการหลวงตีนตกห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ 55 กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมง โดยใช้เส้นทาง เชียงใหม่-สันกำแพง-แม่ออน ผ่านน้ำพุร้อนสันกำแพงไปทางบ้านแม่กำปอง ศูนย์ตีนตกจะอยู่ทางซ้ายมือก่อนถึงบ้านแม่กำปอง สภาพเส้นทางเป็น ถนนลาดยางตลอดสายจนถึงที่ทำการศูนย์ รถทุกชนิดสามารถไปได้
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ แหล่งเรียนรู้และส่งเสริมอาชีพเกษตรพื้นที่สูงอีกแห่งของมูลนิธิโครงการหลวง ม่อนเงาะเป็นชื่อหมู่บ้านชาวไทยภูเขาเผ่าม้งบนดอยที่อำเภอแม่แตง ซึ่งเป็นที่ตั้งของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเมื่อหลายปีก่อน เพี้ยนมาจากคำว่าโม่งโง๊ะ เป็นภาษาม้ง หมายถึงหน้าผาหรือภูเขาที่ยื่นออกไป
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเชิงเกษตร เพราะสภาพพื้นที่เหมาะสม มีจุดชมทิวทัศน์ที่สวยงาม มีแปลงปลูกชาที่นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมและเก็บใบชา รวมทั้งได้สัมผัสความตื่นเต้นของการล่องแก่งในลำน้ำแม่แตงอีกด้วย
การเดินทางระยะทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ ประมาณ 65 กิโลเมตร เริ่มต้นจากตัวเมืองเชียงใหม่ ผ่านอำเภอแม่ริม มุ่งหน้าไปทางอำเภอแม่แตง แล้วเลี้ยวซ้ายทางเลี่ยงเมือง เข้าทางสายแม่แตง-ปาย จากนั้นเลี้ยวขวาที่ทางแยกขึ้นศูนย์ฯ ม่อนเงาะ (หน้าวัดสบเปิง) ขับต่อไปตามถนน อีกประมาณ 12 กม. เป็นถนนลาดยางยาวไปจนถึงศูนย์ฯ ม่อนเงาะ
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์ ตั้งอยู่ในอำเภอกัลยาณิวัฒนา จ. เชียงใหม่ ก่อกำเนิดขึ้นหลังจากที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมเยียนราษฎรชาวเขาในเขตหมู่บ้านวัดจันทร์
ที่นี่เป็นแหล่งท่องไฮไลต์มีทิวทัศน์ ธรรมชาติสวยงาม ของป่าสนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยพื้นที่โครงการหลวงวัดจันทร์ที่คุ้นเคยของนักท่องเที่ยวคือที่องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (อปป) และอีกหนึ่งจุดคือที่ตั้งของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์ จะตั้งอยู่คนละพื้นที่แต่ทั้งสองแห่งอยู่ในพื้นที่ดูแลของโครงการหลวงเช่นกัน
ในช่วงฤดูหนาวดินแดนกลางหุบเขาแห่งนี้ จะถูกปกคลุมไปด้วยม่านหมอกและสายลมอันหนาวเย็น ไม่ว่าใครก็ตามที่ได้มาเยือนสถานที่ แห่งนี้ คงไม่พ้นหลงเสน่ห์กับความงาม ที่มองเห็นอยู่ตรงหน้า
นอกจากฤดูหนาวแล้วหากมาเที่ยวในฤดูฝนจะได้พบกับอีกหนึ่งบรรยากาศ ที่เขียวขจีและสดชื่นใน แบบฉบับของการท่องเที่ยว ช่วงกรีนซีซั่นซึ่งสวยงามไม่แพ้กัน
การเดินทาง เส้นแรกทางหมายเลข 107 ตรงตลาดแม่มาลัยเลี้ยวซ้าย หรือใช้เส้นทางหลักหมายเลข 1095(ตลาดแม่มาลัย - ปาย) และก่อนถึงอำเภอ ปายประมาณ 13 กิโลเมตรตรงด่านป่าไม้ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปยังเส้นทางหมายเลข 1265 ตรงป้ายบอกทาง เข้าบ้านวัดจันทร์ระยะทางประมาณ 40 กิโลเมตร ระยะเวลาเดินทางประมาณ 3-4 ชั่วโมง
เส้นทางที่สองสามารถเดินทางจากหมายเลขทางหลวง107(แม่ริม-สะเมิง-บ่อแก้ว-วัดจันทร์)สามารถเดินทางจากหมายเลข ทางหลวง 107 เข้าอำเภอแม่ริมแล้วมุ่งไปยังทางหลวงหมายเลข 1096 ผ่านอำเภอสะเมิงไปบ้านแม่สาบ บ้านบ่อแก้ว แจ่มน้อย และเข้าหมู่บ้านวัดจันทร์ จากหมู่บ้านไปทางเส้นทางวัดจันทร์ปายประมาณ 3 กิโลเมตร โครงการฯจะอยู่ทางซ้ายมือของท่าน รวมระยะทาง 154 กิโลเมตร เส้นทางลูกรังสลับยางดำ เดินทางประมาณ 4-5 ชั่วโมง
โครงการหลวงปางอุ๋ง
โครงการหลวงปางอุ๋ง อยู่ในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่เชื่อว่ายังมีอีกหลายคนที่ยังไม่เคยและได้เห็นภาพโครงการหลวงปางอุ๋งผ่านตากันเท่าใดนัก ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องแปลกเพราะที่นี่ถือว่ายังใหม่และยังไม่ได้มีการโปรโมทมาก ต่างกับ ปางอุ๋ง แม่ฮ่องสอน ที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เกิดและขึ้นชื่อมานานแล้ว
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปางอุ๋ง ตั้งอยู่ ที่หมู่บ้านปางอุ๋ง อยู่ในเขตตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินมายัง หมู่บ้านปางอุ๋ง เพื่อเยี่ยมราษฏรชาวไทยภูเขา ทรงมีพระราชดำริเรื่องชลประทานและแนะนำเรื่องอาชีพปลูกพืชชนิดใหม่ทดแทนฝิ่น ส่งเสริมการทำการเกษตรถาวร เน้นการปลูกไม้ผลเมืองหนาว ปลูกพืชระยะยาวและพัฒนาปัจจัยพื้นฐาน ให้มีมาตรฐานทางสังคม
บรรยากาศภายในโครงการหลวงปางอุ๋ง ดูเรียบง่ายธรรมดามีความเป็นธรรมชาติและร่มรื่นมาก หากเดินทางมาในช่วงเดือนพฤศจิกายนจะได้มีโอกาสเห็นดอกบัวตองเบ่งบานระหว่างทางไปโครงการหลวงปางอุ๋งอีกด้วย
การเดินทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 108 สายเชียงใหม่-ฮอด ผ่านอำเภอหางดง-สันป่าตอง-จอมทอง-แม่สะเรียง-แม่ลาน้อย ถึงทางแยกไปอำเภอขุนยวมให้เลี้ยวขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 1263 ศูนย์ฯ อยู่ขวามือที่บ้านปางอุ๋ง สามารถใช้รถยนต์ได้ทุกประเภท (ไม่มีบริการรถรับจ้างประจำทาง)
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อก
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อกแห่งนี้เป็นศูนย์พัฒนาขนาดกลาง ตั้งอยู่ในหุบเขาด้านหลังดอยอินทนนท์ จึงยังคงสภาพธรรมชาติอยู่มาก อากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี
เดินชมแปลงผลผลิตตามฤดูกาล เช่น เสาวรสหวาน ซูกินี่ ผักกาดหวาน โอ๊คลีฟเขียว โอ๊คลีฟแดง มะระหยก
น้ำตกแม่สะป๊อก ตั้งอยู่ในพื้นที่ศูนย์เดินเท้าระยะทาง 200 เมตร ก็จะเจอน้ำตกจากหน้าผาสูง มีลานหิน ธารน้ำสามารถลงเล่นน้ำได้ และยังเป็นเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติพรรณไม้ป่า ดูนก
ชมวิถีชีวิตชาวปกาเกอญอ ที่หมู่บ้านแม่สะป๊อกใต้ แม่สะป๊อกเหนือ บ้านขุนป๋วย ชมงานหัตถกรรมผ้าทอกะเหรี่ยงสีสันสวยงาม และมีการนำมาแปรรูปผ้าทอเป็นย่าม กระเป๋า พวงกุญแจ
การเดินทาง ระยะทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ 68 กิโลเมตร ใช้ทางหลวงหมายเลข 108 (สายเชียงใหม่-ฮอด) เมื่อถึงอำเภอสันป่าตอง เลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1013 ตรงไปประมาณ 38 กิโลเมตร จากนั้นจะมีทางแยกซ้ายเข้าบ้านแม่สะป๊อกเหนือ ระยะทางประมาณ 500 เมตร ถึงที่ทำการศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อก
“โครงการหลวง” นับเป็นของขวัญพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่ได้สร้างความเปลี่ยนแปลงไปในทางดีให้กับเกษตรกรชาวไทยภูเขาอย่างมากมาย เปลี่ยนจากการปลูกฝิ่น ทำไร่เลื่อนลอย ทำลายป่าต้นน้ำ ให้หันมาปลูกพืชผักผลไม้สร้างรายได้เลี้ยงครอบครัว จนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ถือเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อเกษตรกรในโครงการหลวงและเกษตรกรบนที่สูงเลยจ้าา